
شورای دانش آموزی یکی از ارکان مهم مدرسه برای پرورش روحیه مشارکتپذیری و مسئولیتپذیری در میان دانش آموزان است. اما آیا با شرح وظایف دقیق کمیتههای مصوب شورای دانش آموزی آشنا هستید؟ در این مقاله از مدرسه فایل، قصد داریم به طور جامع و کاربردی به بررسی وظایف کمیتههای مصوب مدرسه، از جمله کمیتههای مصوب آموزش و پرورش و کارگروهها و کمیتههای مصوب آموزش و پرورش بپردازیم. این راهنما نه تنها به شما در درک بهتر دستورالعمل شورای دانش آموزی کمک میکند، بلکه به دنبالکنندگان وظایف شورای دانش آموزی ابتدایی و همچنین کسانی که به دنبال فرم کمیتههای مصوب مدرسه هستند، اطلاعات کاملی ارائه میدهد. ما محتوایی را گردآوری کردهایم که نیاز معلمان و کادر اجرایی مدارس را در تمامی مقاطع، از ابتدایی تا متوسطه، برطرف سازد.
در این پادکست اختصاصی، به جزئیات نحوه فعالیت هر کمیته، چالشهای رایج و راهکارهای اجرایی برای داشتن شورایی فعال و تاثیرگذار پرداختهایم. شنیدن این پادکست برای تمامی دستاندرکاران شورای دانش آموزی اکیداً توصیه میشود!
| کمیته | حوزه فعالیت اصلی | نقش در مدرسه |
|---|---|---|
| فرهنگ، قرآن و معارف اسلامی | ترویج ارزشهای دینی، ملی و فرهنگی | غنیسازی فضای معنوی و فرهنگی |
| بهداشتی و سلامت | حفظ و ارتقاء سلامت فردی و محیطی | تضمین محیطی سالم و ایمن |
| علمی، آموزشی و پژوهشی | توسعه علمی، پژوهشی و فکری دانش آموزان | افزایش کیفیت یادگیری و تحقیق |
| هنری و خلاقیت | کشف و پرورش استعدادهای هنری | ایجاد شور و نشاط هنری و فرهنگی |
| سیاسی اجتماعی | افزایش آگاهیهای مدنی و اجتماعی | پرورش شهروندان فعال و مسئولیتپذیر |
| تعاون و فعالیتهای گروهی | تقویت همکاری، نوعدوستی و حمایت اجتماعی | بسترسازی برای فعالیتهای خیریه و گروهی |
| ورزشی و تربیت بدنی | توسعه ورزش همگانی و قهرمانی | افزایش سلامت جسمی و نشاط |

این کمیته نقش محوری در ترویج ارزشهای دینی، ملی و فرهنگی در میان دانش آموزان ایفا میکند. هدف اصلی آن، غنیسازی فضای معنوی مدرسه و پرورش نسلی آگاه و متعهد است. فعالیتهای این کمیته، از مدارس ابتدایی تا متوسطه، میتواند شور و نشاط خاصی به محیط آموزشی ببخشد.
کمیته بهداشتی از مهمترین کمیتههای مصوب مدرسه است که مستقیماً بر سلامت جسمی و روانی دانش آموزان تاثیر میگذارد. وظیفه اصلی این کمیته، نظارت، آموزش و مشارکت در ارتقاء سطح بهداشت فردی و عمومی در محیط مدرسه است. این کمیته در مدارس ابتدایی با تمرکز بر آموزشهای پایه و در مدارس متوسطه با رویکردی عمیقتر به مسائل سلامت فعالیت میکند.
اطلاعات بیشتر درباره دفتر ثبت شورای دانش آموزی که شامل فرمهای مورد نیاز کمیته بهداشتی نیز میشود، در دسترس است.
این کمیته، یکی از مهمترین کارگروهها و کمیتههای مصوب آموزش و پرورش در حوزه توسعه فکری دانش آموزان است. هدف آن، ارتقاء سطح علمی، تشویق به پژوهش و توسعه مهارتهای تفکر انتقادی در دانش آموزان در هر دو مقطع ابتدایی و متوسطه است. این کمیته بستر مناسبی برای ظهور استعدادهای علمی و پژوهشی فراهم میکند.
کمیته هنری فضایی پویا برای کشف، پرورش و شکوفایی استعدادهای هنری و خلاقیت دانش آموزان است. این کمیته، جزو کمیتههای مصوب مدرسه بوده و با ترویج هنر در ابعاد مختلف، به غنای فرهنگی مدرسه کمک میکند و شور و نشاط را در دانش آموزان مقاطع مختلف، از ابتدایی تا متوسطه، افزایش میدهد.
کمیته سیاسی اجتماعی با هدف افزایش آگاهیهای اجتماعی، سیاسی و مسئولیتپذیری مدنی در دانش آموزان تشکیل میشود. این کمیته، با رعایت کامل دستورالعمل شورای دانش آموزی و تحت نظارت دقیق مدیریت مدرسه، به پرورش شهروندانی فعال و مطالبهگر در هر دو مقطع ابتدایی و متوسطه کمک میکند.
کمیته تعاون و فعالیتهای گروهی، بستری برای تقویت روحیه همکاری، نوعدوستی و مسئولیتپذیری اجتماعی در دانش آموزان است. این کمیته، که جزو کمیتههای مصوب مدرسه به شمار میرود، فعالیتهایی را برنامهریزی میکند که به نفع جمع و نیازمندان است و در هر دو مقطع ابتدایی و متوسطه قابل اجراست.
کمیته ورزشی مسئول توسعه فعالیتهای تربیت بدنی، شناسایی استعدادها و ترویج فرهنگ ورزش همگانی در مدرسه است. این کمیته، با همکاری دبیر ورزش، نقش حیاتی در سلامت جسمی و روانی دانش آموزان در مقاطع ابتدایی و متوسطه ایفا میکند و جزو کمیتههای مصوب مدرسه است.
برای درک جامعتر، مقاله وظایف شورای دانش آموزی را نیز مطالعه کنید.
علاوه بر کمیتههای اصلی شورای دانش آموزی که عمدتاً توسط خود دانش آموزان اداره میشوند، مدارس برای پیشبرد اهداف تخصصیتر و مطابق با دستورالعمل شورای دانش آموزی و سایر بخشنامههای وزارتخانه، کارگروهها و کمیتههای مصوب آموزش و پرورش متعددی را تشکیل میدهند. این کمیتههای مصوب مدرسه (گاهی اوقات با مشارکت دانش آموزان) نقش حیاتی در حوزههای مختلف مدیریتی، آموزشی و پرورشی ایفا میکنند. در ادامه به معرفی و شرح مختصر برخی از این کمیتههای مصوب آموزش و پرورش میپردازیم که برای معلمان و کادر اداری بسیار اهمیت دارند:
| نام کمیته/کارگروه | هدف اصلی | ارتباط با شورای دانش آموزی / مدیریت | اهمیت (در ارزیابی مدرسه) |
|---|---|---|---|
| کمیته کیفیتبخشی | نظارت و بهبود مستمر فرآیندهای آموزشی و پرورشی | ارتباط تنگاتنگ با مدیر و معاونین، دریافت بازخورد از کمیتههای دانش آموزی | بسیار بالا، پایه ارزیابی عملکرد کلی مدرسه |
| کمیته المپیاد ورزشی | برنامهریزی و اجرای مسابقات ورزشی | همکاری مستقیم با کمیته ورزشی شورای دانش آموزی و مربی ورزش | متوسط تا بالا، در راستای فعالیتهای پرورشی |
| کمیته پژوهشی | ترویج تحقیق و هدایت پروژههای علمی دانش آموزان | همکاری با کمیته علمی-آموزشی و پژوهشی شورای دانش آموزی | بالا، به خصوص در طرحهای تعالی و تدبیر |
| کمیته پدافند غیرعامل | آمادگی در برابر حوادث و حفظ ایمنی | با نظارت مدیریت و مشارکت کمیته بهداشتی دانش آموزی | بسیار بالا، اهمیت ایمنی دانش آموزان |
| کمیته آزمون پیشرفت تحصیلی | سنجش و تحلیل نتایج آزمونهای جامع | همکاری با کمیته علمی-آموزشی و معلمان | بالا، در ارزیابی عملکرد آموزشی |
| کمیته آسیبهای اجتماعی | شناسایی، پیشگیری و مداخله در آسیبها | همکاری با مشاور مدرسه و کمیته سیاسی اجتماعی دانش آموزی | بسیار بالا، سلامت اجتماعی و روانی دانش آموزان |
| کمیته بهداشت روان | ارتقاء سلامت روان و مشاوره | همکاری با مشاور مدرسه و کمیته بهداشتی دانش آموزی | بالا، سلامت روان دانش آموزان |
| کمیته پروژه مهر | آمادهسازی مدرسه برای سال تحصیلی جدید | با نظارت مدیریت و مشارکت همه کمیتهها (از جمله دانش آموزی) | بسیار بالا، امتیازآور در ارزیابیهای اولیه |
مسئول نظارت، ارزیابی و بهبود مستمر کلیه فرآیندهای آموزشی و پرورشی. این کمیته با تحلیل دادههای تحصیلی و تربیتی، راهکارهایی برای افزایش بهرهوری و موفقیت مدرسه ارائه میدهد. (کمیته مصوب مهم)
مطالعه بیشتر در وبلاگبرنامهریزی، سازماندهی و اجرای المپیادهای ورزشی درونمدرسهای و کمک به انتخاب و اعزام تیمهای ورزشی به مسابقات منطقهای و استانی. این کمیته مستقیماً با مربی ورزش همکاری دارد.
مشاهده مقالات مربی ورزشبا هدف ترویج فرهنگ تحقیق و نوآوری، هدایت دانش آموزان در انجام پروژههای علمی و برگزاری رویدادهایی مانند هفته پژوهش. این کارگروه به پرورش نسل محقق کمک میکند.
مطالعه درباره درس پژوهیبرنامهریزی و اجرای آموزشهای لازم برای آمادگی در برابر حوادث و بحرانهای احتمالی (مانند زلزله، آتشسوزی) و حفظ ایمنی دانش آموزان و کادر مدرسه. (کارگروه مصوب)
مسئول طراحی، اجرا و تحلیل نتایج آزمونهای جامع و مستمر برای سنجش سطح پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و ارائه بازخورد به معلمان و دانش آموزان.
با هدف شناسایی، پیشگیری و مداخله در مواجهه با آسیبهای اجتماعی نظیر اعتیاد، خشونت، فرار از مدرسه و سایر مشکلات رفتاری در بین دانش آموزان. این کمیته با مشاور مدرسه همکاری میکند.
مشاهده مقالات مشاوره مدرسهمسئول ارتقاء سلامت روان دانش آموزان، ارائه مشاورههای فردی و گروهی، و برگزاری کارگاههای آموزشی در زمینه مهارتهای زندگی، مدیریت استرس و تابآوری. (کمیته مصوب آموزش و پرورش)
هرچند مستقیماً زیرمجموعه شورای دانش آموزی نیست، اما شورای معلمان یک کمیته مصوب مدرسه حیاتی است که در هماهنگی با اهداف شورای دانش آموزی برای بهبود آموزش و پرورش فعالیت میکند.
مشاهده وظایف شورای معلمانیک کارگروه مصوب آموزش و پرورش است که مسئول برنامهریزی و اجرای فعالیتهای آمادهسازی مدرسه برای شروع سال تحصیلی جدید و استقبال از دانشآموزان است.
مطالعه کامل درباره پروژه مهر
برای اجرای موفقیتآمیز وظایف هر یک از کمیتههای مصوب شورای دانش آموزی و سایر کارگروهها و کمیتههای مصوب آموزش و پرورش، دسترسی به فرم کمیتههای مصوب مدرسه و دستورالعمل شورای دانش آموزی ضروری است. مدرسه فایل مجموعهای از کاربردیترین فایلها و منابع را برای معلمان و مدیران مدارس فراهم آورده است که میتوانید از آنها بهرهبرداری کنید:
| نام فرم/منبع | کاربرد اصلی | کمیتههای مرتبط | لینک مشاهده/خرید |
|---|---|---|---|
| دفتر ثبت شورای دانش آموزی | ثبت مصوبات، فعالیتها و برنامههای کلیه کمیتهها | تمامی کمیتههای شورای دانش آموزی | مشاهده و خرید |
| صورتجلسات شورای معلمان | ثبت تصمیمات و بحثهای آموزشی و پرورشی معلمان | کمیته علمی، کمیته پرورشی، مدیریت | مشاهده و خرید |
| صورتجلسات فعالیتهای شورای مدرسه | ثبت مصوبات و تصمیمات شورای عالی مدرسه | مدیریت، تمامی کمیتهها | مشاهده و خرید |
| انواع فرمهای عمومی مدارس | فرمهای اداری، آموزشی، انضباطی، رضایتنامه اردو و… | مدیریت، تمامی کمیتهها، معلمان | مشاهده فرمها |
| دستورالعملهای رسمی شورای دانش آموزی | راهنمای قانونی و اجرایی فعالیتهای شورا (بخشنامههای آموزش و پرورش) | تمامی کمیتهها، مدیریت، معلمان | (به زودی در مدرسه فایل) |
با شناخت دقیق و اجرای صحیح وظایف کمیتههای مصوب شورای دانش آموزی، میتوانید گامی اساسی در جهت افزایش مشارکت دانشآموزان، بهبود فضای آموزشی و تحقق اهداف متعالی مدرسه بردارید. از منابع مدرسه فایل برای توانمندسازی هر چه بیشتر شورای دانش آموزی و کارگروههای مصوب آموزش و پرورش در مدرسه خود بهرهمند شوید.



کمیتههای شورای دانش آموزی، گروههای کوچکتری هستند که از میان اعضای منتخب شورا تشکیل میشوند. هدف اصلی آنها تقسیم کار، تخصصی کردن فعالیتها و مشارکت فعالتر دانش آموزان در امور مدرسه در حوزههای مختلف فرهنگی، آموزشی، بهداشتی و … است. این کمیتهها بازوی اجرایی شورای دانش آموزی و کمیتههای مصوب آموزش و پرورش هستند و نقش مهمی در مدارس ابتدایی و متوسطه ایفا میکنند.
بر اساس دستورالعمل شورای دانش آموزی، هفت کمیته اصلی در شورای دانش آموزی مدارس تعریف شدهاند: کمیته فرهنگ، قرآن و معارف اسلامی، کمیته بهداشتی، کمیته علمی-آموزشی و پژوهشی، کمیته هنری، کمیته سیاسی اجتماعی، کمیته تعاون و فعالیتهای گروهی، و کمیته ورزشی. وظایف کامل و جزئیات هر یک را میتوانید در بخشهای ابتدایی همین مقاله مطالعه کنید.
کمیتههای اصلی مستقیماً از اعضای منتخب شورای دانش آموزی تشکیل شده و فعالیتهای اجرایی مربوط به دانش آموزان را بر عهده دارند. اما سایر کارگروهها و کمیتههای مصوب آموزش و پرورش مانند کمیته کیفیتبخشی یا کمیته آسیبهای اجتماعی، معمولاً با حضور کادر اجرایی و معلمان مدرسه تشکیل شده و جنبه تخصصیتر و مدیریتی دارند. هر دو گروه، کمیتههای مصوب مدرسه به شمار میآیند و مکمل یکدیگر در پیشبرد اهداف آموزشی و پرورشی هستند. برای اطلاعات بیشتر، به بخش “سایر کارگروهها و کمیتههای مصوب” در همین مقاله مراجعه کنید.
برای دسترسی به فرم کمیتههای مصوب مدرسه، از جمله دفتر ثبت شورای دانش آموزی، صورتجلسات و سایر فرمهای کاربردی مورد نیاز کمیتههای مختلف، میتوانید به بخش “فرمها، دستورالعملها و منابع کاربردی” در همین مقاله مراجعه کرده یا مستقیماً از فروشگاه مدرسه فایل اقدام به تهیه آنها نمایید. ما مجموعهای کامل از این فرمها را برای راحتی کار شما آماده کردهایم.
اصول کلی وظایف شورای دانش آموزی یکسان است و مطابق با دستورالعمل شورای دانش آموزی تعریف شده است. اما نحوه اجرا و عمق فعالیتها میتواند متناسب با سن و تواناییهای دانش آموزان در مدارس ابتدایی و متوسطه متفاوت باشد. در مقاطع ابتدایی، فعالیتها بیشتر جنبه آموزشی، تمرینی و مشارکت سادهتر دارند، در حالی که در متوسطه، دانش آموزان در برنامهریزی و اجرای پیچیدهتر نقش ایفا میکنند.
دستورالعمل شورای دانش آموزی معمولاً توسط وزارت آموزش و پرورش ابلاغ میشود و در بخشنامهها و آییننامههای رسمی مدارس موجود است. این دستورالعملها چارچوب اصلی فعالیتهای کمیتههای مصوب آموزش و پرورش را مشخص میکنند. ما نیز در تلاشیم تا مجموعهای کامل از این دستورالعملها را در آینده نزدیک در مدرسه فایل ارائه دهیم و در همین مقاله به منابع مرتبط اشاره کردهایم.
معلمان و کادر اجرایی نقش راهبردی، نظارتی و حمایتی بسیار مهمی دارند. آنها با راهنمایی، مشورت و ایجاد بستر مناسب، به کمیتهها در اجرای وظایفشان کمک میکنند. همچنین اطمینان حاصل میکنند که فعالیتها مطابق با کمیتههای مصوب آموزش و پرورش و اهداف کلی مدرسه پیش میرود و کارگروهها و کمیتههای مصوب آموزش و پرورش به درستی عمل میکنند.
دیدگاه ها